U
slijedecim redovima moci cete procitati historiju
sela i porodice Kopcici.
Kopcici
spadaju u jednu od najstarijih porodica u Bosni i
Hercegovini. Selo Kopcici su bili locirani na
mjestu danasnjeg Ramskog jezera.
Kopcici
su se nalazili u Gornjoj Rami pod planinom Kozo,
udaljeni od Prozora 12 km. Bili su situirani s
obje strane rijeke Rame, izmedju potoko Broca i
Trešanice. Muslimani su stanovali u mahalama Kopcici
i Odzaku koji su bili locirani na malim kosama. U
mjestima su postojali toponimi: Hadžinica
(njiva), Šehicovina i Mejdan gdje je nekad bio
trg ili se nekad na ovom mjestu neko borio. Selo
se u tursko doba zvalo Zenovnica. U njemu je pred
Drugi svjetski rat bilo oko 50 muslimanskih kuca,
dzamija, 3 ducana, 3 kafane i 7 mlinica.
Starenik
Kopcica je, po predanju, Gazi Kasum alajbeg koji
je s nekom turskom vojskom dosao iz Sama (Sirije).
Za nj se prica da je u bici na Mohacu 1526. godine
uhvatio i zarobio kralja i da je za to junaštvo
dobio spahiluk, zijamet koji je obuhvatao veliki
dio prozorskog i duvanjskog sreza. On je bio i “derebeg”.
Drugo predanje kaze da je on dosao s turskom
vojskom u doba “fetha”
(Osvajanje Bosne 1463.) i za junastvo pokazano u
borbi dobio od sultana toliko zemlje u ovom kraju
koliko za jedan dan na konju može obici. Kopcici
su bila jedna od najstarijih i najbogatijih
muslimanskih porodica u Bosni i Hercegovini. Oni
su za vrijeme turske uprave bili filurdjijsko
selo.
Glavno
imanje Kopcica bilo je u Duvnu cije su subaše
(nadglednici imanja) bili starješine sela. Oni su
samo preko ljeta boravili u Duvnu gdje se nalazila
njihova kuca zvana “Kopcevina”.
Jedna predaja kaže da Kopcici vuku porijeklo od
Ali-pase Varvara što je bez ikakvog osnova, jer
se oni u izvorima spominju 1541. godine, a Ali-pasa
Varvar je zivio u drugoj polovini 16. i prvoj
polovini 17. stoljeca.
Do
potapanja Kopcica 1968. godine koji su tada dosli
u bazen Hidrocentrale akumulacije Ramskog jezera.
Ovdje se nalazila jedna dzamija koja je zadnji put
obnovljena 1840. godine.
Bila
je gradjena od lomljenog kamena, pokrivena cetverostresnim
krovom pod crijepom i imala je dimenzije 8 x 8 x 6
m. Munara joj je bila gradjena od miljevine, slicna
mostarskim, i visoka oko 20 m. Prozori su joj u
gornjoj etazi imali perforacije s unutrasnje
strane a trijem joj je bio zazidan. Uz nju se
nalazio prostran harem u kome je bilo nišana sa
natpisima i bez njih. Natpis samo s jednog nisana
objavio je Mehmed Mujezinovic.
Za
dzamiju kazu da ju je izgradio unuk rodonacelnika
Kopcica, kome se ne zna ime, i da ju je oko 1687.
godine spalio dalmatinski uskok Stojan Jankovic,
od koje je tada ostala samo uspravna munara. Na dzamiji
nije bilo natpisa, kao ni na grobu njena osnivaca
koji je sahranjen kod dzamije i cijije grob ogradjen kamenom kakvog nema u
okolini. Katolicka predaja tvrdi da je džamija
sagradjena na rusevinama nekog manastira a munara
od kamena donesenog od crkve na Scitu.
U
selu Rumbocima pored puta koji iz Prozora vodi u
Varvaru nalazi se Kopcica turbe koje je sagradjeno
od kamena i ima kupolast krov. U njemu je
sahranjen beg Kopcic, osnivac ove porodice, koji
se prvi ovdje naselio i koji je u doba “fetha”
primio islam.
Kopcici
su u staro doba stajali na Odzaku jer tada na brdu
Kopcici nije bilo kuca. Ovdje su se nalazili:
njihova kula, ahar (musafirhana), han i
gospodarske zgrade. Njihova musafirhana bila je na
glasu jer je svako ovdje mogao otsjesti i koliko
je zelio u njoj ostati. Sve je ovo potopljeno
1968. godine.
Od
kopcica do Mlina, proslapa i dalje vodi starinska
kaldrma. Na Dublju uvrh Kopcica ima
srednjovjekovno groblje gdje se do potapanja1986. godine nalazio samo jedan stecak koji
je nosio naziv Kamen baba. Ovaj je naziv iz
kasnijeg vremena i stecak ga je dobio po starjesini
nekog derviskog reda koji je, mozda, kod njega
sahranjen.